5 rzeczy, które trzeba wiedzieć opiekując się osobą z demencją

5 rzeczy, które trzeba wiedzieć opiekując się osobą z demencją
Drukuj Skomentuj

Choroby związane z demencją, w tym choroba Alzheimera, stanowią nie lada wyzwanie dla rodzin pacjentów. Odpowiadamy na pięć pytań najczęściej zadawanych przez opiekunów chorych.


1. Co zrobić, jeśli osoba z demencją nie chce przyjmować jedzenia?

 

Wiele osób chorych na demencję albo odmawia przyjmowania pożywienia, albo zapomina lub ma inne kłopoty z przeżuwaniem. – Dzieje się tak dlatego, że na pewnym etapie choroby część mózgu odpowiedzialna za naturalne przeżuwanie przestaje funkcjonować. W takiej sytuacji najlepszym sposobem jest ostrożne i troskliwe karmienie osoby starszej przez opiekuna. Warto postarać się o pomoc profesjonalnego dietetyka. Określi rodzaj i ilość pokarmów, które będą najlepsze dla seniora – tłumaczy prof. Michael Davidson, badacz w zakresie badań nad chorobą Alzheimera oraz opracowywania leków na demencję, współzałożyciel kompleksowego centrum dla seniorów Angel Care we Wrocławiu.

 

Niezależnie od problemu większość osób cierpiących na choroby demencyjne ma skłonność do utraty wagi. Nie ma przy tym znaczenia, jak dużo jedzą.

 

– Przyczyny tego zjawiska są jak dotąd nieznane. To część procesu chorobowego. Dlatego istotne jest systematyczne sprawdzanie ich wagi i, w razie potrzeby, dostarczanie wysokokalorycznego pożywienia lub suplementów diety – mówi dr Małgorzata Pędzik, geriatra z wrocławskiego centrum.

 

2. Co zrobić, jeśli osoba z demencją nie pozwala się umyć?

 

Codzienna higiena jest podstawą egzystencji człowieka, jednak osoby z demencją bardzo często odmawiają mycia się. Przyczyną tego stanu rzeczy jest fakt, że nie rozumieją, dlaczego mają zdjąć swoje ubranie i iść na przykład pod prysznic. Sam proces rozbierania postrzegają często jako atak fizyczny, którego się obawiają.

 

– Na szczęście ten stan nie trwa długo, ale pod warunkiem, że osoba starsza traktowana jest delikatnie i empatycznie. Wtedy zmienia swoje nastawienie do mycia i opiekuna w ciągu kilku minut. Pamiętajmy przy tym, że argumentacja i tłumaczenie, jak ważna jest higiena, nie pomoże. Proste komunikaty koncentrujące się na przyjemnościach, na przykład czekających już po kąpieli, cierpliwość i zrozumienie dla seniora to najlepsze rozwiązanie w takiej sytuacji – zauważa prof. Davidson.

 

Nie można również zapomnieć o tym, że pielęgnacja często kojarzy się osobie starszej z nieprzyjemnym odczuciem zimna. Przyczyną tego stanu rzeczy jest fakt, że w starszym wieku chłód odczuwa się znacznie mocniej. Dlatego przed kąpielą temperatura w łazience powinna być odrobinę wyższa niż zwykle, tak żeby senior czuł się dobrze. Istotny jest  jeden fakt: strumień wody z prysznica znajdującego się nad głową osoby z demencją może wywoływać u niej strach i stres. Lepiej zrealizować mycie tak, by senior cały czas widział, skąd płynie woda. Dobrze jest także wycierać podopiecznego jak najszybciej, jeszcze zanim wyjdzie spod prysznica.

 

 

Sprawdź również: Demencja i Alzheimer - różnice

 

 

3. Co zrobić, kiedy osoba z demencją nie chce spać?

 

Częstym zjawiskiem jest to, że senior chorujący na demencję, zamiast spać 6-8 godzin w ciągu doby śpi przez zaledwie 1-3 godziny, a następnie przez kilka godzin jest aktywny i znowu śpi przez stosunkowo krótki czas.

 

– Przyczyną tego rodzaju problemów ze snem jest degeneracja tej części mózgu, która reguluje rytm dobowy. Środki nasenne są skuteczne tylko w małym stopniu, czasem powodują reakcje paradoksalne – z intensywnymi zaburzeniami zachowania, często o charakterze gwałtownym, mogą także spowodować delirium i często dodatkowo pogarszają funkcjonowanie pamięci. Pomóc może utrzymywanie aktywności seniora w dzień, jak najdłużej się da – tłumaczy dr Patryk Piotrowski, psychiatra z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

 

Korzystnym remedium jest wprowadzenie aktywności jak najbardziej angażujących, jak wyjścia na terapię zajęciową lub wycieczki. W trakcie pobytu w domu należy zniechęcać seniora do popołudniowych drzemek, a zachęcać do regularnych ćwiczeń (lecz nie później niż na cztery godziny przed snem).

 

 

– Jeśli tego rodzaju rozwiązania nie pomagają, to warto rozważyć przeprowadzkę do domu opieki. Notoryczne kłopoty ze snem są trudne dla seniora, ale przede wszystkim dla jego opiekunów, którzy sami również nie mogą spać przez 6-8 godzin i odpowiednio się zregenerować. Na dłuższą metę jest to dla nich bardzo obciążające – tłumaczy prof. Davidson.

 

4. Co zrobić, jeśli osoba z demencją nie może kontrolować swojej fizjologii?

 

Osoby z demencją nie są w stanie utrzymać kontroli nad swoimi potrzebami fizjologicznymi na relatywnie wczesnym etapie choroby, już 1-2 lata od pojawienia się jej pierwszych symptomów.

 

– Nie dzieje się to z dnia na dzień, to proces stopniowy. Jednak bardzo ważne jest to, żeby ten problem właściwie zdiagnozować. To sprawy intymne, osoby starsze niechętnie dzielą się tego rodzaju kłopotami nawet z bliskimi. Czują się niepewnie w miejscach publicznych, więc unikają wychodzenia z domu. To dodatkowo potęguje samotność i poczucie wykluczenia – tłumaczy dr Pędzik.

 

Istotne jest także to, żeby jak najdłużej utrwalać określony nawyk. Jednym z rozwiązań jest przypominanie seniorowi o korzystaniu z toalety nawet wtedy, jeśli jego potrzeba nie jest oczywista. W pewnym momencie niestety konieczne staje się używanie pieluch dla dorosłych. Dobrze jest pomyśleć o tym wcześniej, ponieważ brak pełnej kontroli nad swoimi potrzebami fizjologicznymi jest bardzo upokarzający, szczególnie w miejscach publicznych. Istnieją pieluchy dyskretne i niewidoczne, dzięki czemu osoba starsza nie czuje dyskomfortu.

 

5. Co zrobić, kiedy osoba z demencją przestaje mówić?

 

Dla osób z demencją typowe są problemy z komunikacją, w tym zapominanie słów, tracenie wątku,  nieskładne formułowanie czy powtarzanie tych samych historii. To także jest proces stopniowy, a jego przebieg jest bardzo indywidualny. Na pewnym etapie trudności z  porozumieniem się powodują, że senior jest coraz bardziej sfrustrowany, a opiekun staje się poirytowany i ma poczucie bezradności.

 

– Pamiętajmy jednak, że nawet jeśli osoba z demencją ma problemy z mówieniem, to nadal jest zdolna do doświadczania uczuć i emocji. Dlatego w takich sytuacjach często ważniejsze jest to, jak mówimy, niż to, co mówimy – tłumaczy dr Piotrowski.

 

Nie wolno poprawiać i krytykować seniora, jak również wchodzenia z nią w dyskusje. Opiekun powinien wykazywać się cierpliwością i starać się zrozumieć życzenia osoby starszej z jej gestów i ruchów. Nawet jeśli senior przestaje mówić, nadal można rozmawiać z nim poprzez dotyk i wzrok.

 

– Na każdym etapie choroby ważne jest również zapewnianie seniorowi różnego rodzaju aktywności, zarówno fizycznych, jak i intelektualnych oraz społecznych, dostosowanych do jego preferencji. Dostarczamy w ten sposób bodźców, które pomagają zachować funkcje poznawcze jak najdłużej na możliwie wysokim poziomie – zauważa prof. Davidson.

 


Sprawdź także: Demencja starcza - jak jej zapobiegać?


 

Źródło: MedExpress.pl

Podobne artykuły

Skomentuj

Bądź pierwszym, który skomentuje ten wpis!