Rozwój osobisty seniora w domu opieki. To warto wiedzieć!

Rozwój osobisty seniora w domu opieki. To warto wiedzieć!
Drukuj Skomentuj

Właściwe zagospodarowanie czasu wolnego jest kluczem do podniesienia jakości życia na emeryturze. Stymulowanie aktywności seniorów to zadanie, które stoi dziś nie tylko przed opiekunami, ale również przed różnymi placówkami skupiającymi osoby starsze. Jak wygląda możliwość rozwoju osobistego seniora w domu opieki? O tym w artykule.

Polski dom opieki. Stereotyp i rzeczywistość

 

Obraz polskich placówek opiekuńczych wypaczony jest dziś przez sensacyjne obrazy medialne. Zapewne każdy słyszał o incydentach w prywatnych domach opieki, takich jak zaniedbywanie osób starszych lub agresja wobec nich. Jednostkowe wydarzenia są pożywką dla wciąż żywotnych stereotypów, np. że placówki całodobowej opieki to miejsca, w których jedynym zadaniem mieszkańców jest oczekiwanie na śmierć. Taka perspektywa kojarzy się z biernością, stagnacją, brakiem poczucia sprawczości ze strony seniorów, a co za tym idzie utratą godności i kontroli nad własnym życiem. 

 

Trzeba zatem stale podkreślać, że celem domów opieki i DPS-ów nie jest wyłącznie oferowanie seniorom opieki i pomocy – jak nazwa mogłaby to sugerować. Mieszkańcy domów seniora mają zapewnione optymalne warunki do godnej egzystencji i rozwoju w placówce według własnych możliwości i potrzeb. 

 

Podmiotowe traktowanie osób starszych to obowiązek regulowany prawnie przez ustawodawcę, który egzekwuje od każdej placówki zapewnienie godnych warunków bytowych, bezpiecznego i godnego życia, intymności oraz zachowania poczucia niezależności. By sprostać temu zadaniu oprócz usług opiekuńczych i bytowych realizowane są także usługi wspomagające. To właśnie w ramach nich znajduje się przestrzeń do aktywizacji i rozwoju osób starszych. 

 

Rozwój osobisty seniora w domu opieki

 

Dla zachowania dobrostanu osób starszych kluczowe jest poczucie bezpieczeństwa i niezależności. Senior może starzeć się godnie tylko wtedy, gdy potrafi się odnaleźć w nowej sytuacji, a w nowym miejscu czuje się potrzebny i ważny. To wiąże się bezpośrednio z samodzielnością i poczuciem sprawczości. Celem personelu jest więc umożliwienie poprawnej adaptacji w środowisku oraz utrzymanie podstawowych sprawności jak najdłużej.  

 

Nie można zapominać, że osoby w „jesień życia” mogą, a nawet muszą się rozwijać. Coraz więcej mówi się dziś o zaspokajaniu potrzeb wyższego rzędu – o potrzebie przynależności, szacunku i samorealizacji seniorów. Tylko kompleksowe spojrzenia na osobę starszą i umożliwienie jej zaspokojenia wszystkich szczebli piramidy potrzeb Maslowa przyczynia się do zachowania dobrostanu. 

 

Aktywizacja seniorów jest więc koniecznością dla tak kluczowych wartości jak zadowolenie z życia i równowaga psychiczna. Nie od dziś bowiem wiadomo, że nic tak destrukcyjnie na działa na człowieka niż poczucie bezsensu i bierność. W domach seniora podejmowanych jest wiele czynności, by temu przeciwdziałać. Nawet jeśli dotąd osoba prowadziła bierny tryb życia, będzie angażowana w różne formy aktywizacji. Nigdy przecież nie jest za późno na aktywność!

 

Możliwości rozwoju osobistego w domu opieki 

 

Jednym ze sposobów umożliwienia rozwoju osobistego osób starszych jest terapia zajęciowa. To bardzo ważny element wsparcia zapewniający seniorom optymalne warunki do egzystencji i rozwoju w placówce. Uwzględniając możliwości i potrzeby każdego podopiecznego zachęca się go do podejmowania różnego rodzaju działań. 

 

Ogromne pole do rozwoju osobistego daje arteterapia. Seniorzy za pomocą działań artystycznych, np. plastycznych mogą wyrazić swoje emocje, werbalizować osobiste przeżycia czy nawet przepracowywać traumatyczne wydarzenia. Otwierając się na twórczość i zajęcia manualne, zapominają o troskach codzienności, chorobach i ograniczeniach. To zatopienie się w procesie kreatywnym daje możliwość wglądu w głąb siebie. Na początku doskonale sprawdzają się kolorowanki dla seniorów, później proponuje się bardziej złożone zadania. 

 

Wszystkie te działania manualne mają niebagatelny wpływ na nie tylko na psychikę, ale również wspomagają adaptację w domu opieki i pomagają w akceptacji rzeczywistości. To także doskonała okazja do podtrzymywania sprawności rąk i motoryki małej, stymulacji obu półkul mózgu, trening spostrzegawczości, koordynacji ręką-oko, precyzji ruchów itp. 

 

Warto podkreślić, że podczas terapii zajęciowej liczy się nie efekt, ale sam proces. Wcale nie trzeba mieć talentu ani znać się na sztuce, by cieszyć się tworzeniem. Już samo podjęcie aktywności daje dużo satysfakcji. Kiedy z powstałych prac tworzone są wystawy, seniorzy widzą, że ich praca ma sens i otwierają się. Zaspokojona zostaje wówczas potrzeba samorealizacji, jak i potrzeby uznania oraz przynależności.  

 

Podobne wnioski można odnieść muzykoterapii. Słuchanie muzyki przynosi wspaniałe efekty, ale podopieczni mają również możliwość sami ja tworzyć. Wspólne śpiewanie i granie na instrumentach integruje grupę i niejednokrotnie przywołuje miłe wspomnienia. Do placówek całodobowej opieki zaprasza się lokalnych artystów, by mieszkańcy mogli słuchać muzyki na żywo. Często inicjuje także występy pensjonariuszy z okazji różnych okoliczności. Sprawia im to dużo radości. 

 

Wśród działań wpływających na rozwój zainteresowań można również wymienić treningi umysłu i różne formy terapii, m.in.: terapię filmem (filmoterapia), terapię ogrodem (hortiterapia), choreoterapię (terapię tańcem i ruchem). Form aktywizacji, terapii i animacji czasu wolnego jest naprawdę wiele, a fachowa kadra zawsze stara się dobierać aktywności do zainteresowań i możliwości grupy, jak i każdego podopiecznego indywidualnie. 

 

Podsumowanie

 

Zadaniem każdego domu opieki, oprócz zapewnienia godnych warunków bytowych i egzystencjalnych, jest także zaspokojenie potrzeb wyższego rzędu. Mieszkańcy takich placówek, pomimo ograniczeń zdrowotnych, mają możliwość samorealizacji i rozwoju osobistego dzięki wielu działaniom aktywizacyjnym. Terapia zajęciowa i animacja czasu wolnego są dziś standardowymi elementami kompleksowego wsparcia godnego starzenia, które jest dziś aktywnie. 

 

 

Barbara Górnicka-Naszkiewicz

Super Senior. Aktywizacja i komunikacja 60+

Podobne artykuły

Skomentuj

Bądź pierwszym, który skomentuje ten wpis!

Słowa kluczowe