Kto ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych?

Zgodnie z polskim prawem osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych to:
małoletni, który ukończył 13 lat – przed ukończeniem pełnoletności, ale już po 13 roku życia; 
osoba częściowo ubezwłasnowolniona – np. z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego, uzależnień itp., o ile stan nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego.

Wyrażenie zgody na leczenie – co mówi prawo?

Samodzielną zgodę na leczenie mogą wyrazić:

• Pełnoletni pacjent — jeśli nie jest ubezwłasnowolniony (całkowicie ani częściowo) i jest zdolny do świadomego wyrażenia zgody, decyduje sam.
• Małoletni ukończył 16 lat — wymagane jest tzw. podwójna zgoda: zarówno małoletni, jak i jego przedstawiciel ustawowy (np. rodzic) muszą wyrazić zgodę. Jeśli się nie zgadzają, ostatecznie decyduje sąd opiekuńczy.
• Osoba częściowo ubezwłasnowolniona — może samodzielnie wyrażać zgodę na proste zabiegi, pod warunkiem, że:
  - nie została wskazana przez sąd opiekuńczy inna osoba (np. kurator) do decydowania o zgodzie na zabiegi medyczne; oraz
  - jest zdolna do świadomego wyrażenia zgody. 

Natomiast przy zabiegach operacyjnych lub o podwyższonym ryzyku często wymagana będzie zgoda sądu opiekuńczego.

Prawo medyczne a prawo cywilne

Zdolność do wyrażenia zgody nie jest tożsama ze zdolnością do czynności prawnych. Wyrażenie zgody, oprócz spełnienia formalnych wymogów prawnych, uzależnione jest również od stanu psychicznego i fizycznego danej osoby, w szczególności możliwości podjęcia i wyartykułowania świadomej decyzji.  

Autorka: Izabela Nestioruk-Narojek
Źródło: seniorzy.pl